محمد نصیرزاده دانشجوی دکتری روابط بین المللی
در عرصه سیاست جهانی شهرت ملی یکی از ابعاد کلیدی امنیت ملی را تشکیل میدهد. همچنان که سند امنیت ملی بریتانیا در سال ۲۰۱۸ بر پایه این امر دکترین تلفیق را معرفی کرد. این دکترین رویکردی یکپارچه به امنیت ملی ارائه میدهد که در آن سه حوزه کلیدی اقتصاد، نظامی و تصویر بینالمللی کشور بهعنوان اجزای جداگانهای دیده نمیشوند، بلکه بهصورت یک کل هماهنگ در نظر گرفته میشوند. دولتها نیز تلاش دارند تا با ارائه تصویری مثبت از خود؛ شهرت برند ملی خویش را بهعنوان بازیگرانی شفاف، نوآور، پایبند به حقوق بشر و دارای قابلیت دفاع مشروع جلوه دهند. این امر به آنها امکان میدهد تا حمایتها و ائتلافهای بینالمللی را جذب و مشروعیت اقدامات نظامی خود را در چشم افکار عمومی داخلی و جهانی را حفظ نماید.
تاریخ روابط بینالملل نشان داده است که در شرایط بحران و مواقعی که یک بازیگر با تهدید مواجه است حسن شهرت و امنیت آن از اهمیت فوقالعاده برخوردار میباشد؛ چرا که در شرایط بحرانی، معنا و تصویر یک کشور میتواند تفاوتی تعیینکننده در میزان همدلی یا بیتفاوتی جامعه جهانی ایجاد کند. بهعنوانمثال، در بحران سالهای ۱۹۳۸ تا ۱۹۳۹، چکسلواکی، بهعنوان کشوری نوظهور و کمتر شناختهشده نتوانست همان میزان حمایت بینالمللی را جلب کند که لهستانِ آشناتر و با پیشینه تاریخی طولانی دریافت کرد. این فقدان تصویر ذهنی مثبت در اذهان جهانی، حتی بهطور علنی در سخنان نوئل چمبرلین، نخستوزیر وقت بریتانیا، بازتاب یافت جایی که او صراحتاً اذعان داشت که بریتانیا چیز زیادی درباره چکها نمیداند. این امر زمینه را برای معامله بر سر سرنوشت این کشور فراهم ساخت. فراتر از این نمونه تاریخی در نمونهای معاصر در سال ۲۰۱۸ دولت لهستان قانونی را تصویب کرد تا از شهرت نام کشور خود محافظت نماید و امکان تعقیب قانونی کسانی را که به «کمپهای مرگ لهستانی» در برابر «کمپهای مرگ نازی در لهستان اشغالی توسط آلمان» اشاره میکنند فراهم آورد. در سال ۲۰۲۲، دولت ترکیه از سازمان ملل متحد و سایر نهادها و بازیگران بینالمللی خواست تا بهجای بهکارگیری واژه انگلیسی «Turkey» که در زبان انگلیسی هم بهنوعی بوقلمون اشاره داشت و هم به معنی «پروژه یا تلاش شکستخورده بود از نام رسمی و بومی کشور یعنی «Türkiye» استفادهکنند. هدف از این درخواست، جلوگیری از برداشتهای نادرست و سوءتفاهمهای فرهنگی و ایجاد تصویر مثبتتر و دقیقتر از کشور در سطح جهانی بود. با تغییر نام رسمی کشور در محافل بینالمللی، ترکیه میخواهد هویت خود را بهتر منتقل کند و از معانی منفی یا اشتباهآمیز که ممکن است بهواسطه ترجمه یا تلفظ انگلیسی ایجاد شود، فاصله بگیرد.
